Ostatnia koparka wraca z budowy późnym popołudniem. Na placu stoi już przyczepa z minikoparką, ładowarka czeka na poranny wyjazd, a obok wejścia leżą łyżki i zagęszczarka potrzebne innej brygadzie. W takiej sytuacji o funkcjonalności hali decyduje kolejność ustawienia sprzętu, nie sama liczba metrów pod dachem.
Baza dla maszyn budowlanych powinna odpowiadać temu, co dzieje się między powrotem z budowy a kolejnym wyjazdem. Trzeba przewidzieć miejsce dla pojazdów, osprzętu, przyczep i przejazdu, z którego korzystają operatorzy. W innym układzie pracuje firma mająca dwie minikoparki, a w innym wykonawca obsługujący koparki, ładowarki, samochody serwisowe i kilka zestawów transportowych.
Stanowisko postojowe obejmuje maszynę, osprzęt i przestrzeń do obsługi
Wymiary katalogowe największej maszyny są potrzebne, lecz nie pokazują całej przestrzeni zajmowanej przez sprzęt. Koparka wjeżdża do hali z konkretnym ustawieniem ramienia, łyżki albo chwytaka, a operator potrzebuje miejsca na wejście do kabiny, codzienną kontrolę i podpięcie osprzętu. W przypadku ładowarek trzeba uwzględnić pozycję łyżki oraz szerokość maszyny podczas skrętu.
Przyczepa z minikoparką nie jest jedynie kolejnym pojazdem zaparkowanym obok. Zajmuje miejsce potrzebne do podjazdu, manewru dyszlem, odpięcia zestawu i dostępu do najazdów. Ten sam problem dotyczy samochodu serwisowego stojącego blisko sprzętu, który rano ma wyjechać jako pierwszy.
Osprzęt zmienia faktyczne zapotrzebowanie na powierzchnię. Łyżka skarpowa, młot hydrauliczny, chwytak, widły czy zamiatarka nie powinny być traktowane jako drobny dodatek do maszyny. Pozostawione przy przypadkowym stanowisku potrafią zawęzić przejazd lub zablokować dostęp do innego pojazdu.
Kolejność wyjazdu wyznacza układ wnętrza
Maszyna wysyłana codziennie na budowę powinna stać przy trasie prowadzącej do bramy. Dalej można ustawić sprzęt rezerwowy, pojazdy oczekujące na następne zlecenie albo maszyny wyłączone chwilowo z pracy. Pierwszy poranny wyjazd nie powinien wymagać przestawiania przyczepy, ładowarki lub osprzętu stojącego w przejeździe.
Układ najlepiej rozpatrzyć przez pryzmat konkretnego dnia. Jedna brygada wyjeżdża minikoparką na przyczepie, druga zabiera zagęszczarkę i osprzęt, a trzecia korzysta z ładowarki. Gdy każdy zestaw ma przygotowane stanowisko, pracownicy mogą rozpocząć załadunek równolegle. Gdy wszystkie maszyny stoją w jednym rzędzie bez zachowanej kolejności, wyjazd zaczyna się od serii dodatkowych manewrów.
Brama musi odpowiadać gabarytom sprzętu, ale jej rola nie kończy się na szerokości i wysokości przejazdu. Plac przed halą powinien pozwalać na ustawienie maszyny do wjazdu oraz wyjazd z przyczepą bez cofania między innymi pojazdami. Przy większych zestawach trzeba sprawdzić tor skrętu jeszcze przed wyznaczeniem lokalizacji hali.
Osprzęt nie może przejmować funkcji przejazdu
Łyżki, chwytaki i zagęszczarki najczęściej trafiają tam, gdzie zostały odłożone po ostatnim użyciu. Po kilku dniach przejazd między maszynami zaczyna pełnić funkcję magazynu podręcznego. Utrudnia to przejście, codzienną kontrolę sprzętu oraz przygotowanie zestawu na kolejną budowę.
W hali dobrze wydzielić osobne miejsca dla:
- osprzętu roboczego – łyżek, chwytaków, młotów hydraulicznych i wideł,
- wyposażenia transportowego – najazdów, pasów, klinów oraz elementów mocujących,
- sprzętu pomocniczego – zagęszczarek, agregatów, niwelatorów i narzędzi ręcznych,
- materiałów eksploatacyjnych – przewodów, filtrów, skrzyń serwisowych i części używanych na bieżąco.
Strefa osprzętu powinna znajdować się blisko maszyn, które z niego korzystają. Operator nie powinien przejeżdżać przez całą bazę po łyżkę potrzebną do porannego wyjazdu, a pracownik przygotowujący przyczepę nie powinien wykonywać tego w miejscu, przez które przechodzi ruch maszyn.
Postój sprzętu i serwis to dwa różne zadania
Hala przeznaczona do garażowania maszyn zapewnia zadaszone stanowiska, dostęp do osprzętu i ochronę sprzętu przed opadami. Jej układ opiera się na przejazdach, bramie oraz miejscach postojowych, z których można swobodnie wyprowadzić konkretną maszynę.
Zakres inwestycji zmienia się, gdy firma chce prowadzić w hali naprawy, wymianę płynów, mycie sprzętu albo dłuższe prace warsztatowe. Stanowisko serwisowe potrzebuje własnej przestrzeni roboczej i nie powinno być zajmowane przez maszyny odstawione na noc. Dochodzą wtedy narzędzia, części, materiały eksploatacyjne oraz rozwiązania związane z utrzymaniem czystości i organizacją prac technicznych.
Jedna hala może łączyć postój i serwis, lecz obie funkcje trzeba rozdzielić już na etapie planowania wnętrza. Maszyna pozostawiona do naprawy przez kilka dni nie może blokować drogi sprzętowi, który ma rano wyjechać na budowę.
Planlux buduje hale łukowe wokół rzeczywistego ruchu sprzętu
Przy bazie maszynowej punkt wyjścia stanowi układ sprzętu używanego przez firmę, a nie katalogowa liczba stanowisk. W Planlux budujemy hale łukowe dla firm, które chcą uporządkować postój koparek, ładowarek, przyczep i osprzętu w jednym zadaszonym miejscu.
Do przygotowania założeń potrzebne są przede wszystkim informacje o największej maszynie, typowych zestawach transportowych, kolejności wyjazdów oraz miejscu, w którym przechowywany jest osprzęt. Na ich podstawie można określić szerokość przejazdu, lokalizację bramy i sposób ustawienia sprzętu wewnątrz obiektu.
Konstrukcja bez słupów pośrednich pozwala prowadzić trasę przejazdu przez środek hali i wyznaczyć stanowiska wzdłuż jej boków. Taka przestrzeń daje możliwość zmiany ustawienia maszyn wraz z bieżącymi potrzebami firmy, bez dzielenia wnętrza podporami w miejscach, gdzie pracuje sprzęt.
Przed wyborem hali prześledź jeden pełny dzień pracy
Najlepszym testem układu nie jest liczba miejsc postojowych na szkicu. Trzeba przejść kolejno przez realny scenariusz: powrót koparki i przyczepy, odstawienie osprzętu, nocny postój, przygotowanie zestawu rano oraz wyjazd pierwszej brygady.
Jeżeli na którymkolwiek etapie trzeba przesuwać maszynę, aby dostać się do innej, oznacza to, że układ wymaga zmiany jeszcze przed rozpoczęciem budowy. Hala ma ułatwiać codzienną obsługę parku maszynowego od pierwszego dnia użytkowania.